YAYINLARIMIZ

Hasta Rızasında Dijital Dönüşüm: Sağlık Kuruluşları için Yeni Hukuki Yükümlülükler


03 Kasım 2026 - Av. Sena Karaduman İşlek

Hasta Rızasında Dijital Dönüşüm: Sağlık Kuruluşları için Yeni Hukuki Yükümlülükler

27 Ekim 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan “Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik”[1] uyarınca, sağlık hizmetlerinde tıbbi müdahale öncesinde alınması gereken bilgilendirilmiş rızanın elektronik ortamda alınabileceği gündeme gelmiştir.

Yönetmelik ile uygulamada tıbbi müdahale öncesi bilgilendirmenin yapılmamasına dayalı karşılaşılan birtakım problemlerin ve buna bağlı tazminatların söz konusu olması bertaraf edebilecektir.

Yönetmelik, birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerini kapsamaktadır. Buna göre yalnızca hastaneleri değil, aşağıda örneklerle sayılan sağlık tesisleri de bu Yönetmelik kapsamında olacaktır:

  • Birinci basamak sağlık tesisleri; aile sağlığı merkezi, işyeri sağlık güvenlik hizmeti sunan birimler, poliklinikler, özel poliklinikler, ağız ve diş sağlığı hizmeti veren kuruluşlar, serbest faaliyet gösteren eczaneler vb.
  • İkinci basamak sağlık tesisleri; eğitim ve araştırma hastanesi olmayan devlet hastaneleri ve dal hastaneleri ile bu hastanelere bağlı semt poliklinikleri, özel hastaneler, özel tıp merkezleri, ağız ve diş sağlığı hastaneleri vb.
  • Üçüncü basamak sağlık tesisleri; ileri tetkik ve özel tedavi gerektiren hastalıklar için yüksek teknoloji içeren ve/veya eğitim ve araştırma hizmetlerinin verilebileceği altyapıya sahip üst düzey sağlık hizmeti sunucularıdır.[2]

Yönetmelik uygulaması kapsamında bilgilendirilmiş rızanın elektronik ortamda alınabilmesi için öncelikle hem hastanın hem de sağlık personelinin kimlik doğrulaması yapılmalıdır. Kimlik doğrulama süreci başlatılmadan rızanın elektronik ortamda alınması süreci başlatılamamaktadır. Bilgilendirilmiş rızanın elektronik ortamda alınabilmesi için hastanın kimlik doğrulaması yapıldıktan sonra cep telefonu numarası doğrulamasının yapılması gerekmektedir.

Daha sonrasında hastanın bilgilendirilmiş rızası e-Nabız üzerinden veya sağlık tesisinin elektronik haberleşme aracı vasıtasıyla alınabilecektir. Bu süreçte önce ilgili sağlık personeli ilgili sisteme giriş yaparak rıza formunu hastaya sunabilecektir. Hasta, ilgili sağlık meslek mensubu tarafından kendisine sunulan bilgilendirilmiş rıza formunu inceledikten sonra ve rızasını e-Nabız üzerinden veya sağlık tesisinin elektronik haberleşme aracı vasıtasıyla verebilecektir. Böylelikle rıza, elektronik ortamda alınabilecektir. Rıza, Sağlık Bakanlığı’nın merkezi sağlık veri sistemine aktarılacak ve e-Nabız üzerinden hastanın erişimine sunulabilecektir.

Tüm bu sürece ilişkin bilgiler ve kayıtlar fiziksel ortamda alınan bilgilendirilmiş rızaya ilişkin belgelerin tabi olduğu saklama ve imha sürelerine uygun olarak saklanmalı, veri güvenliği ve bütünlüğü sağlanmalı ve gerektiğinde imha edilmelidir.

Yönetmelik’in uygulanmasında hastaların bilgilendirilmesi, hasta haklarının korunması, doğrulamaların güvenilir yöntemlerle yapılması, süreçlerin güvenle ve doğrulanabilir şekilde yürütülmesi, kayıtların doğru bir şekilde tutulması ve gizlilik ve mahremiyet gerekliliklerinin sağlanması gibi genel ilkelere de uyulması zorunludur.

Yönetmelik, hem Bakanlık’a hem sağlık tesislerine kişisel verilerin korunması ve siber güvenlik mevzuatlarına ilişkin yükümlülükler getirmiştir. Buna göre, Yönetmelik kapsamında elde edilen bilgi, belge, işlem ve iz kayıtlarının güvenliğinin sağlanması amacıyla 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili mevzuata uygun gerekli teknik ve idari tedbirleri alma yükümlülüğü ile veri erişim yetkilerinin görev ve sorumluluklarla sınırlandırılması ve denetlenmesi zorunlu kılınmıştır.

Yönetmelik’te hastaların küçük veya kısıtlı olmaları halinde de kanuni temsilcisi tarafından bilgilendirilmiş rızalarının elektronik ortamda alınmasının gerçekleştirilebileceği düzenlenmiştir. Küçük veya kısıtlının kanuni temsilcisinin olmadığı veya hazır bulunamadığı yahut elektronik ortamda doğrulanamadığı durumlarda bilgilendirilmiş rıza elektronik olarak alınamamaktadır.

Sağlık Bakanlığı, Yönetmelik uygulamasına ilişkin hususlarda tereddütleri gidermeye, ilave usul ve esasları belirlemeye ve sağlık tesislerini talimatlandırmaya yetkili kılınmıştır. Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, Hasta Hakları Yönetmeliği hükümleri uygulanacaktır.

Yönetmelikteki bilgilendirilmiş rıza, hastanın tıbbi müdahaleyi kabul etmesine ilişkindir. Sağlık verilerinin işlenmesinde 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 6. maddesi kapsamında uygulanabilecek hukuki işleme şartları ayrıca değerlendirilmelidir. Bu kapsamda sağlık tesislerinin veri güvenliği prosedürlerinin de mutlaka güncellenmesi gerekmektedir. Yetki matrisi, log kayıtları, doğrulama süreçleri, zaman damgası, saklama ve imha politikaları ve veri ihlali müdahale prosedürleri güncel ve denetlenebilir olmalıdır.


[1] https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/10/20261027-4.htm

[2] Bkz. Sağlık Hizmet Sunucularının Basamaklarındırılmasına Dair Yönetmelik