HUKUKİ GELİŞMELER

Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalarda Yeni Dönem: Yönetmelik Değişikliğinin Getirdikleri


20 Ekim 2026 - Aleyna Adıgüzel

Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalarda Yeni Dönem: Yönetmelik Değişikliğinin Getirdikleri

1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 10 Ocak 2015 tarihli Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde (“Yönetmelik”) kapsamlı değişiklikler yapmış ve 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Değişiklik Yönetmeliği herhangi bir geçiş hükmü içermemektedir; bu nedenle 1 Ağustos 2026’dan önce yayına girmiş olup bu tarihten sonra da yayında kalan reklamlar ile sürmekte olan etkileyici iş birlikleri de yeni kurallara tabidir.

Değişiklikle Yönetmeliğin 4. maddesine dört yeni tanım eklenmiştir. Çevresel beyan, bir mal veya hizmetin bileşeni, üretimi, kullanımı ya da bertarafı gibi süreçlerde çevreye fayda sağladığını veya çevreye olumsuz etkisinin azaltıldığını ya da bulunmadığını ifade eden ibare veya görseldir. Sosyal medya, kullanıcıların internet ortamında metin, görüntü, ses ve konum gibi içerikleri oluşturmasına, görüntülemesine ve paylaşmasına imkân veren sosyal etkileşim ortamını ifade eder. Sosyal medya etkileyicisi, sosyal medyada kendisi ya da reklam veren adına bir mal veya hizmetin tanıtımına yönelik içerik paylaşarak pazarlama iletişiminde bulunan ve bunu herhangi bir menfaate dönüştüren gerçek veya tüzel kişidir. Tüketici değerlendirmeleri ise bir mal veya hizmetin niteliği, satışı, teslimatı, kredi ve sigorta gibi yan sözleşmeleri ya da kullanımına ilişkin olarak tüketicilerin internette yaptığı yorumlar ile puan ve yıldız gibi derecelendirmelerin tamamını kapsar. Değişikliğin getirdiği başlıca yenilikler aşağıda ele alınmaktadır.

1. Hedefli Reklamcılık (Madde 25/A)

Yönetmeliğe eklenen 25/A maddesiyle hedefli reklamcılık ilk kez tanımlanmıştır. Satıcı ve sağlayıcılar ile bunlar adına mesafeli sözleşme kurulmasına aracılık eden aracı hizmet sağlayıcılar tarafından tüketicilerin çevrimiçi davranışları, geçmiş tercih kayıtları, konum bilgileri, demografik verileri veya benzeri kişisel verileri analiz edilerek belirli kişi ya da gruplara özel reklam içeriği sunulması bu kapsamdadır.

Hedefli reklamcılık yasaklanmamış, ancak bir şarta bağlanmıştır: Reklamın tüketiciye hangi kriterler kullanılarak gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ilişkin bilgi, tüketiciye doğrudan ve kolay erişilebilir biçimde sunulmalıdır. Tüketicinin çocuk olduğunun bilindiği veya makul olarak bilinmesinin beklendiği durumlarda ise kişisel verilere dayalı profilleme yoluyla hedefli reklam yapılamaz. Hükmün “makul olarak bilinmesinin beklendiği” ölçütüne yer vermesi, yalnızca yaş beyanına dayanan bir yaklaşımın yeterli olmayabileceğini göstermektedir; kullanıcı kitlesi içinde çocukların önemli yer tuttuğu oyun, eğitim ve içerik platformlarının bu hükmü özellikle dikkate alması gerekir.

Bu yükümlülükler, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’ndan doğan aydınlatma ve hukuki sebep yükümlülüklerinin yerine geçmez; iki rejim birlikte uygulanır.

2. Sosyal Medya Etkileyicileri Aracılığıyla Yapılan Reklamlar (Madde 23/A)

Yeni 23/A maddesine göre, sosyal medya etkileyicisinin reklam verene yönlendirme yaptığı, reklam verenden para, ücretsiz veya indirimli ürün gibi bir fayda elde ettiği, reklam verenin çekiliş veya kampanyasını paylaştığı ya da bir etkinliğe katılım karşılığında paylaşım yaptığı durumlarda içeriğin reklam olduğu açıkça belirtilmelidir.

Paylaşımda “Reklam” ya da “Tanıtım” ifadesine, reklam verenin adı veya unvanıyla ya da “@[reklam veren] tarafından sağlandı.” gibi Yönetmelikte sayılan açıklamalardan biriyle birlikte yer verilmesi zorunludur. Açıklama, ekranı kaydırmaya gerek kalmadan ilk bakışta görülebilir, okunaklı ve diğer etiketlerden önce yer almalı; içerik birden fazla paylaşıma yayılıyorsa her birinde tekrarlanmalıdır. Yalnızca sesli paylaşımlarda ise yayının başında ve reklamdan önce “[reklam veren] hakkında reklam/tanıtım içerir.” denilmelidir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, reklamın mevzuata uygunluğundan yalnızca reklam vereni değil, reklam ajansı ve mecra kuruluşunu da sorumlu tutmaktadır. Bu nedenle etkileyici iş birliklerinde açıklama yükümlülüğünün sözleşmeyle güvence altına alınması ve paylaşımların denetlenmesi markalar açısından önem kazanmaktadır.

3. Yapay Zekâ ile Oluşturulan Reklamlar (Madde 18/8 ve 27/12)

Reklamlarda tüketicinin ekonomik davranışını önemli ölçüde etkileyecek şekilde yapay zekâ veya başka bir yazılım kullanılması ya da yapay zekâ ile oluşturulmuş, insandan ayırt edilemeyen dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunludur.

Bunun yanı sıra, gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital kopyasının, gerçeğe aykırı şekilde bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği veya kullandığı izlenimini veren ya da tavsiyede bulunduğu reklamlar yasaklanmıştır. Bu yasak, kişilik hakları ve izinsiz ses ya da görüntü kullanımına ilişkin genel hukuki sorumluluktan bağımsız olarak reklam hukuku bakımından ayrı bir ihlal oluşturmaktadır.

4. İndirimli Satış Reklamları (Madde 14)

İndirimden önceki fiyatın tespitine ilişkin kural yeniden düzenlenmiştir. Mal satışına ilişkin reklamlarda indirimin başlangıç tarihinden önceki on gün içinde uygulanan en düşük fiyat; meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlere ilişkin reklamlarda ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınacaktır.

Aynı mal veya hizmetin farklı satış kanallarında sunulması halinde, indirimden önceki fiyat yalnızca indirimin yapıldığı kanaldaki fiyat dikkate alınarak belirlenecek; bir kanalda uygulanan fiyat, diğer kanaldaki indirim için referans alınamayacaktır. Bu kural, mağaza, internet sitesi, mobil uygulama ve pazaryeri gibi kanallarda farklı fiyat politikası izleyen işletmelerin fiyat geçmişini kanal bazında ayrı ayrı kayıt altında tutmasını fiilen zorunlu kılmaktadır.

Madde 14’ün uygulama alanı da genişletilmiştir. Tüketicilerin kolaylıkla erişebildiği veya kullanabildiği sadakat programlarına ilişkin reklamlar ile indirimi ya da başka bir faydayı belirli miktarda, tutarda veya nitelikte alışveriş yapılması ya da belirli bir işlemin gerçekleştirilmesi gibi bir şarta bağlayan koşullu satış reklamları da artık indirimli satış kurallarına tabidir. Koşullu satış reklamlarında yalnızca mal veya hizmet miktarının gösterilmesine ilişkin düzenlemeler uygulanmayacaktır.

5. Çevresel Beyan İçeren Reklamlar (Madde 17)

Çevresel beyan içeren reklamların aldatıcı olmamasının yanı sıra yanıltıcı da olmaması aranmıştır. Değişiklikle birlikte:

  • Reklamda belirtilen sertifika ve onayların yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden ya da akredite veya bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgelerle ispatlanması zorunlu hale getirilmiş,
  • “Çevre dostu” gibi genel içerikli kavram ve ibarelerin açıklama yapılmaksızın ya da çevresel etkiler konusunda belirsizlik yaratacak şekilde kullanılması yasaklanmış,
  • Beyanın mal veya hizmetin hangi bölümüne, parçasına ya da yaşam döngüsünün hangi sürecine ilişkin olduğunun reklamda açıkça belirtilmesi aranmış,
  • Ölçüm ve değerlendirme yöntemlerine ilişkin açıklayıcı bilgilere reklamın yayımlandığı alanda ya da bağlantı veya uyarı işaretiyle yönlendirilen bir internet sitesinde veya açılır ekranda yer verilmesi zorunlu tutulmuştur.

6. Tüketici Değerlendirmeleri ve Şikâyet Platformları (Madde 28/B ve 28/C)

Tüketici değerlendirmelerine ilişkin 28/B maddesi baştan düzenlenmiştir. Artık yalnızca ilgili mal veya hizmeti satın alanlar değerlendirme yapabilecek; satın alma sürecinin doğrulanamadığı mecralardan alınan değerlendirmeler yayımlanamayacak ve reklamlarda kullanılamayacaktır. Değerlendirmeler, olumlu-olumsuz ayrımı yapılmaksızın en az bir yıl süreyle ve tarih ya da puan gibi objektif bir ölçüte göre sıralanarak yayımlanmalıdır. Gerçeğe aykırı değerlendirme yapılması için herhangi bir kişiyle anlaşma yapılması veya hizmet satın alınması da yasaklanmıştır. Bunların yanı sıra farklı başlıklar altındaki değerlendirmelerin aynı alanda gösterilmesi, yayımlanmayan değerlendirmenin nedeninin tüketiciye bildirilmesi ve giderilen mağduriyetlerin ilk değerlendirmeyle aynı yerde yayımlanması gibi yükümlülükler de getirilmiştir.

Şikâyet platformları bakımından ise şikâyetin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcıya tanınan en az yetmiş iki saatlik açıklama ve cevap süresi kırk sekiz saate indirilmiş; bu süre içinde cevap verilmemesi halinde değerlendirmenin doğrudan yayımlanacağı hükme bağlanmıştır. İşletmelerin şikâyet bildirimlerini takip eden iç süreçlerini bu kısalmış süreye göre yeniden yapılandırması gerekmektedir.

7. Diğer Değişiklikler

  • Yasa dışı bahis reklamlarına ilişkin yasak, yasa dışı şans oyunlarını da kapsayacak şekilde genişletilmiştir (Madde 27/3).
  • “Reklama ilişkin özel düzenlemesi bulunan mal veya hizmetler” başlıklı 26. madde yürürlükten kaldırılmış; beşerî tıbbi ürün, elektronik sigara, tütün mamulleri ve alkollü içkilerin reklamının yapılamayacağı ise 27. maddeye eklenen on birinci fıkrayla doğrudan Yönetmelikte hükme bağlanmıştır.
  • Takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimini uyandıracak biçimde reklamı yasaklanmıştır (Madde 27/10). Ayrıca gıdalarda olduğu gibi takviye edici gıdaların reklamlarında da sağlık beyanı kapsamındaki hususlar karşılaştırmaya konu edilemeyecek; beslenme beyanına ilişkin karşılaştırmalar ise ilgili mevzuata göre yapılabilecektir (Madde 8/3).
  • Önceden ilan edilmiş objektif kriterlere dayanmayan ve bir menfaat karşılığında verilen ödüllere reklamlarda yer verilemeyecektir (Madde 27/13).
  • Reklamların tüketiciyi doğrudan veya dolaylı olarak yanıltabilecek ifade ya da görüntü içeremeyeceği haller arasına, resmî onay, ödül ve diplomaların yanında akademik unvanlar da eklenmiştir (Madde 7/5-g).

Değerlendirme

Değişiklik, reklam hukukunu algoritmik hedefleme, etkileyici iş birlikleri, yapay zekâ ile üretilen içerik ve çok kanallı fiyatlandırma gibi dijital pazarlama uygulamalarıyla doğrudan ilişkilendirmektedir. Yeni yükümlülüklerin önemli bir kısmı, reklamın yayımlandığı anda değil, öncesinde tutulması gereken kayıtlara dayanmaktadır: kanal bazında fiyat geçmişi, çevresel beyanları destekleyen belgeler, değerlendirmelerin doğrulanmasına ilişkin veriler ve etkileyici sözleşmeleri bunların başında gelmektedir.

6502 sayılı Kanun uyarınca Reklam Kurulu, mevzuata aykırı reklamlar hakkında durdurma, düzeltme ve idari para cezası yaptırımlarına ve gerektiğinde tedbiren durdurma kararına başvurabilmektedir. Bu nedenle işletmelerin mevcut reklam, kampanya ve değerlendirme süreçlerini yeni kurallar ışığında gözden geçirmesi önem taşımaktadır.