HUKUKİ GELİŞMELER

FON KRİZİNİN BUGÜNÜ – HUKUKİ DURUM VE YOL HARİTASI


03 Kasım 2026 - Tevetoğlu Legal

FON KRİZİNİN BUGÜNÜ – HUKUKİ DURUM VE YOL HARİTASI

22/10/2026 tarihli ve 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanunu Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Kanun, 17 Eylül 2026 tarihinde Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) kararlarıyla tasfiye sürecine sokulan belirli yatırım fonlarındaki büyük çaplı kriz ve usulsüzlükleri çözmek, fon malvarlığının eritilmesini engellemek ve mağdur yatırımcıların haklarını korumak amacıyla özel ve istisnai bir rejim ön görüyor.

Kanunun kapsamlı, sistematik ve pratik hukuki analizi şu başlıklarla ele alınmalı

1. Kanunun Çıkış Amacı ve Gündemdeki Tartışmalar

Krizin Kaynağı: Piyasada sarsıntı yaratan ve Sermaye Piyasası Kanunu’nun 128. maddesi kapsamında 17/9/2026’da tasfiye edilen bazı fonlarda, varlıkların içini boşaltma, muvazaalı işlemler, gerçeğe aykırı transferler ve fon malvarlığının ilişkili taraflara aktarılması gibi ciddi usulsüzlükler tespit edildi.

Düzenlemenin mahiyeti: Bu düzenleme genel veya sürekli uygulanacak bir yasal rejim değildir. Geçici bir tasfiye düzenlemesidir.

Diğer bir ifadeyle bu Kanun, tüm yatırım fonları için genel bir tasfiye kanunu değil. Yalnızca 17/9/2026 tarihinde tasfiyesine karar verilmiş ve yayım tarihinde tasfiyesi bitmemiş belirli fonlar için olağanüstü ve tek seferlik (ad hoc) bir düzenleme.

Bun kapsamdaki fonları aşağıda paylaşıyoruz.

SPK tarafından 17 Eylül 2026 tarihinde tasfiyesine karar verilen fonlar, piyasada yaşanan usulsüzlükler ve bazı portföy yönetim şirketlerine ait fonların temerrüde düşmesi üzerine denetim altına alınan toplam 131 yatırım fonunu kapsıyor.

Bu karar kapsamında tasfiye süreci başlatılan fonlar, 7 farklı portföy yönetim şirketine ait:

  1. Hedef Portföy (31 fon)
  2. Pardus Portföy (42 fon)
  3. Atlas Portföy (16 fon)
  4. Pusula Portföy (12 fon)
  5. Bulls Portföy (15 fon)
  6. A1 Capital Portföy (9 fon)
  7. Tera Portföy (5 veya 6 fon)

Tasfiye Kapsamındaki Fon Türleri ve Durumları

Bu portföy yönetim şirketleri bünyesinde yer alan; başta çeşitli hisse senedi serbest fonları, istatistiki arbitraj fonları, katılım fonları ve para piyasası (TL) fonları olmak üzere pek çok farklı stratejideki fon bu karar ve sonrasındaki kanuni düzenlemenin (7596 sayılı Kanun) kapsamına alındı.

Süreç içerisinde A1 Capital, Bulls ve Pardus gibi bazı şirketlerin fonlarında tasfiye ve ödeme işlemleri büyük ölçüde tamamlandı ya da belirli bir aşamaya geldi.

Durum buyken yasanın çıktığı tarih itibarıyla tasfiyesi henüz tamamen bitmemiş olan fonlar (özellikle Hedef, Atlas, Pusula ve Tera portföylerine ait olanlar) kanunun temel uygulama alanını oluşturan fonlar.

Bu analiz ve tespitlere göre güncel durum ve tartışmalar aşağıdaki şekilde.

Tasfiye edilen fonlardaki devasa kayıplar, yatırımcıların ana paralarını geri alıp alamayacağı sorusunu doğurdu. Adi tasfiye yollarının yetersiz kalması nedeniyle devletin devreye girdiği özel bir kurtarma ve varlık geri kazanım modeli oluşturuldu.

2. Sistematik Yapı ve Hak Sahiplerinin Konumu

a. Kimler "Fon Pay Sahibi" Sayılır? Hak Sahipliği Sorusu.

MKK ve tasfiye ile görevli kuruluşların kayıt mutabakatı sonucunda fonun tasfiye bakiyesinden ödeme alma hakkı olduğu kesinleşen kişiler hak sahibidir (m. 2/1-c).

Kritik İstisna: 17/9/2026 ve öncesinde TEFAS'a iletilmiş ancak fonun temerrüdü veya fiyat açıklamaması yüzünden gerçekleştirilememiş, bu nedenle katılma payları bloke edilmiş talimat sahipleri de bu kanun kapsamında fon pay sahibi kabul edildi (m. 3/5).

b. Kimler Ödeme Alamaz? Cezalandırma, Hak Düşümü Söz Konusu mu?

SPK Kanunu m. 104 (piyasa dolandırıcılığı), m. 106 veya m. 107 (bilgi suistimali ve usulsüzlükler) kapsamındaki fiilleri bu fonlar aracılığıyla işlediği veya fonlarla birlikte hareket ettiği SPKca tespit edilen kişi ve kurumlara, tasfiye ve geri kazanım hesaplarından kesinlikle ödeme yapılmaz (m. 3/6).

3. Kim Neyi, Ne Zaman, Kimden ve Nasıl Alabilir? Ödeme Mekanizmaları Neler?

Kanun, yatırımcılara paranın iadesi için iki aşamalı (Ara Ödeme ve Nihai Ödeme) ve özel bir enflasyon/getiri endeksleme formülü getirdi:
Net Yatırım Tutarı Hesabının Mantığı:

Dağıtılabilir nakit yetersiz kalırsa, ödenecek tutar "Net Yatırım Tutarı" üzerinden hesaplanacak.

Yatırımcının fona yatırdığı her bir nakit giriş ve çıkışı, TÜİK TÜFE ve ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla (kıstelyevm usulüyle) endekslenecek (m. 4/1).

Ara Ödeme:

Tasfiye malvarlığından, net yatırım tutarının endekslenmemiş kısmını aşmamak kaydıyla ara ödeme yapılabilecek.

Net yatırım tutarı 1.000.000 TL'nin altında olanlar için o tutar kadar, 1.000.000 TL ve üstü olanlar için ise en fazla 1.000.000 TL ara ödeme yapılacak (m. 4/2).

Nakit yetersizse SPK; net yatırım tutarı en düşük olanlardan başlamak veya tüm yatırımcılara asgari bir ara ödeme koymak suretiyle sıralama yapmaya yetkili (m. 4/3).

İstisnaî İade Yükümlülüğü ("Geri Alım" Baskısı): Tasfiye tarihine kadar katılma paylarını fona iade ederek yüksek getiri/anapara çekmiş olan kişilerin, enflasyon oranını aşan kazançları "isteğe bağlı olarak" Kurulca ilan edilen hesaplara iade etmesi öngörüldü (m. 4/4).

4. Malvarlığının Geri Kazanılması ve Şahsi Sorumluluk Zinciri

Kanun, paranın sadece mevcut fon kasasından değil, suçluların malvarlığından ve haksız zenginleşenlerden söke söke alınması için sert bir mekanizma ön gördü:
Hukuka Aykırı Çıkarılan Değerler (Muvazaa Karinesi)

Fon malvarlığından karşılıksız, muvazaalı, ilişkili taraflara, hâkim ortaklara veya yöneticilere aktarılan her türlü para, varlık ve hak "hukuka aykırı çıkarılmış" sayılır ve fon zarara uğratılmış kabul edildi (m. 5/1).

Sorumluluk Zinciri:

Birincil Sorumlu: Fonun kurucusu ve/veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi olarak kabul edildi (m. 5/2).

Şahsi Sorumluluk:

Portföy yönetim şirketinden tahsil edilememesi halinde, zararda sorumluluğu SPKca belirlenen gerçek/tüzel kişiler ve bunlarla birlikte hareket edenler şahsen sorumlu (m. 5/2). Görevden ayrılmış olmak bu sorumluluğu ortadan kaldırmaya yeterli olmayacak.

TMSF ve 6183 Sayılı Kanun Yetkisi

SPK tarafından zarar ve sorumlular belirlenip TMSF'ye bildirilecek. TMSF, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun (6183) ve Bankacılık Kanunu yetkilerini (imtiyazlı takipler, tasarrufun iptali vb.) kullanarak sorumluların malvarlığına doğrudan tahsil işlemleri uygulayacak (m. 5/4).

Ceza Muhakemesi (CMK 128) ve Kayyımlık:

Soruşturmalar kapsamında malvarlıklarına el konulması mümkün. Fona iadesi mümkün olanlar doğrudan fona/hesaba aktarılacak; diğerleri için TMSF kayyım atanarak dava sonucu beklenmeksizin mallar derhal satılacak ve "Geri Kazanım Hesabı"nda toplanacak (m. 6/1, 2).

Bu hesap haczedilemez, üzerine tedbir konulamaz, sadece yatırımcı ödemeleri için kullanılacak (m. 6/5).

5. Dava Yoluna Gidilmesi Zarureti Var mı? Varsa Kime Karşı Nasıl Gidilecek?

Yatırımcılar ve idare açısından dava süreçleri bu kanunla özel olarak yeniden düzenlendi:
Bireysel Doğrudan Dava Açma Zorunluluğu / Sınırlaması:

Kanuna göre, yatırımcılar alacaklarını tahsil etmek için klasik anlamda kurucuya veya yöneticiye karşı bireysel alacak davaları açmak yerine, kanunun öngördüğü idari tasfiye ve TMSF takip mekanizmasına entegre olacaklar. SPK gözetiminde tasfiye ile görevli kuruluşlar ve TMSF süreci cebri icra ve idari yolla yürütecek.

Bu Kanun kapsamında (özellikle TMSF'nin takip ve tahsil işlemlerine karşı) doğacak uyuşmazlıklarda İstanbul İdare Mahkemeleri yetkili kılındı(m. 5/4).

Sürecin karmaşıklığı ve devasa boyutu nedeniyle, SPK ve YTM tarafından bu kanundan doğan işler, dava ve takipler için dışarıdan avukatlık, muhasebe ve yazılım hizmeti satın alınabilmesine yasal dayanak getirildi (m. 7/1).

Kanun ile fon krizine dair daha çok idari bir çözüm yolu ve usulü tanımlandı. Ancak krizin boyutları henüz ölçeklenmedi. Yatırımcıların zararlarının bir kısmının tazmini umudu söz konusu. Ancak zararın nasıl hesap edilip ne kadarının giderileceği henüz netlik kazanmadı. Bu sebeple idari tazmin mekanizmasının tatmin edici sonuçlar vermediği her bir vakıanın yargıya tazminat davası olarak intikal etmesi son seçenek olarak her zaman gündemde kalacaktır.